Robert Beekman Midden in het hol van de leeuw vecht Gata Kamsky voor wat hij waard is. Zijn tegenstander Veselin Topalov speelt in zijn geboorteland Bulgarije en schotelt hem elke dag weer een zwaar voorbereid nieuwtje voor, waarop Gata diep aan het nadenken slaat. Telkens weer loert het gevaar van tijdnood om de hoek, terwijl Veselin na 17 zetten bijvoorbeeld nog maar een minuut nagedacht heeft. Links een stand uit ronde 2. Kamsky wit, Topalov zwart. Wit heeft een pion geofferd maar heeft het loperpaar en een ontwikkelingsvoorsprong. In het vervolg bleek het lastig om deze twee elementen in een ander voordeel om te zetten. Gata denken en denken, maar…

Ostap Bender Robert Beekman Wie kent hem niet? De onvergetelijke Ostap Bender? Kent ú hem niet? Welnu, dan zal daar na dit artikel zeker verandering in komen, want Ostap Bender is niets minder dan een klassiek begrip. In Rusland, wel te verstaan. Ostap Bender heeft nooit echt bestaan. Hij is hoofdrolspeler in een roman uit 1928, waarin hij als gewiekste oplichter steeds meer de rol van antiheld vervult en daardoor toch de sympathie van de lezer weet te winnen. In één van de hoofdstukken gaat hij naar het dorpje Vasiuki, waar hij de hoofden van alle bestuurders op hol brengt door te beweren dat Vasiuki spoedig het centrum van Rusland…

De Nederlandse Capablanca Robert Beekman Als een komeet schoot hij omhoog. Zomaar uit het niets. Eindelijk zou het vacuüm tussen Euwe en de rest van Nederland opgevuld worden. Eindelijk een tweede kanjer die de capaciteiten heeft om de wereldtop te bestormen. Maar alleen degenen die erbij waren weten het. Want gesproken en gejuicht mocht er niet in die dagen. En dan hebben we het over 1941, 1942. Eén keer kwam hij naar het Foreest-toernooi van Schaakclub Utrecht. Of hij kwam, zag en overwon weet ik niet, want het is heel moeilijk te achterhalen wat er in de oorlogsjaren gebeurd is. Ook in Utrecht, waar onze schaakcompetitie regelmatig stopgezet is. Dat…

Een legendarisch verhaal Robert Beekman Daarvoor gaan we terug naar het zwaar bezetten interzonale toernooi van Gothenburg 1955, waarbij de eersten zich plaatsten in de cyclus van het wereldkampioenschap. De Russen hebben inmiddels de macht op het schaakpodium overgenomen. Botwinnik was wereldkampioen geworden en er ging een nieuwe wind door de schaakwereld waaien. Positioneel vertrouwde concepten werden ten grave gedragen omdat de activiteit van stukken zwaarder telde dan een positionele zwakte. Een voorbeeld hiervan is de linkerstelling, die ontstaat na 1.e4 c5 2.Pf3 d6 3.d4 cxd4 4.Pxd4 Pf6 5.Pc3 a6 6.Lg5 e6 7.f4. Vijftig jaar lang is dit de hoofdvariant in de Najdorf geweest, totdat halverwege negentiger jaren 6.Le3 de…

Schaken tegen de dood Robert Beekman Een wereldberoemde film is die van Ingmar Bergman uit 1957: The Seventh Seal. Daarin keert een ridder terug van een missie die hem doet twijfelen aan het bestaan van God. Op een verlaten strand komt hij de Dood tegen, die hem vertelt dat zijn tijd gekomen is. Maar de witte ridder blijkt ontdekt te hebben dat de Dood verslaafd aan schaken is. En dus stelt de ridder een schaakpartij voor. Inzet: langer leven dan nu het geval is. De Dood stemt toe. Zeker als de ridder beweert béter te kunnen schaken dan hij. En de schaakpartij begint. Hierboven tossen ze om de kleur. Uiteraard…

Een Tsjech in Nederland Robert Beekman Hij was nog maar tien jaar oud toen in 1918 zijn ouders in de Eerste Wereldoorlog vermoord werden. Waarschijnlijk het slachtoffer van een jodenpogrom. Ergens in Oostenrijk-Hongarije; een gebied dat na de Eerste Wereldoorlog onderdeel werd van de nieuw opgerichte staat Oekraïne. Vluchten moest hij, samen met zijn broer. Zoals zoveel mensen in de Eerste Wereldoorlog. In Tsjechoslowakije bouwde hij een nieuw leven op. Het leven van een absolute schaakcoryfee. Want in die dertiger jaren veegde hij de hele wereldtop bij elkaar. Botwinnik: In de jaren dertig sidderde iedereen voor Salo Flohr. In 1937 nomineerde de FIDE hem tot de volgende uitdager om een…

Hij die een plusscore had tegen Fischer Robert Beekman Efim Geller is een speler met zeer diepzinnige en mooie stijl, die als enige een positieve score tegen Fischer heeft. + 2 om precies te zijn. Van Geller is gemeend dat hij het enigma Fischer ontcijferd had. In 1967 wint Geller twee keer van Fischer. Met zwart. In respectievelijk 23 en 25 zetten! Naar aanleiding hiervan schrijft: It was clear to me that the vulnerable point of the American grandmaster was in double-edged, irrational positions. When play was of this nature, Fischer often failed to find a win even in a winning position. It was this that led me to the…