Lang leve het volk Robert Beekman Gelukkig Nieuwjaar? Nederland gaat in 2012 weer een recessie in! Reden om nog eens terug te blikken naar het wonder van vroeger tijden. Donderdag 24 oktober 1929. Dit is de dag waarop de crisis van de dertiger jaren ingeleid werd. Hij wordt Zwarte Donderdag genoemd. Direct na Zwarte Donderdag komt Zwarte Vrijdag. Iedereen raakt op deze twee dagen in paniek en probeert al z’n aandelen te verkopen. Vooral veel kleine beleggers hadden hun geld op de beurs uitstaan en raakten in twee dagen al hun bezittingen kwijt. Maar ook de banken en rijke beleggers konden in een paar dagen tijd aan de bedelstaf geraken.…

De tevreden clubschaker Robert Beekman Voor velen een vraag, voor velen een weet. Hoe houden we de clubschaker tevreden? Het definitieve antwoord durf ik daarop nog niet te geven. Regelmatig wordt ik geconfronteerd met bezwaarschriften in de trant van “daar heb ik al tegen gespeeld” tot “die is te sterk” tot “die is te zwak” tot “mijn tegenstander is er nog niet”. Ik heb er geen probleem mee; het hoort bij de functie van intern wedstrijdleider. Maar het roept wel altijd filosofische vragen op. Wat is handelen dat tot tevredenheid leidt?! Het doet me aan die ene keer in 1949 dat Euwe, links in beeld, een keertje langskwam bij de…

Het pilletje van Euwe Robert Beekman Het gesloten Spaans moet je liggen. Als je zwart speelt, althans. Polugajevsky had er een gruwelijke hekel aan. Meer dan twintig zetten lang kon wit volgens hem allerlei sjablone zetten doen zonder dat dit invloed had op het kleine plusje van de witte stelling. Kennelijk ontging hem de nuance van de subtiele verschillen in zetvolgorden, hoewel deze verschillen soms te subtiel zijn om onder woorden te brengen. Poloegajevski (links in beeld) in zijn boek Grandmaster preparation: … het heeft mij altijd al geërgerd dat in de Ruy Lopez van het Spaans, die oorspronkelijk mijn favoriete verdediging was, mijn tegenstander zonder nadenken zo ongeveer 17…

Het Manhattan project Robert Beekman 11 oktober 1939. De Tweede Wereldoorlog is net begonnen. Alexander Sachs bezoekt iemand die al zijn hele leven lang een goede vriend van hem is: president Franklin Delano Roosevelt. Hij neemt een brief mee van Albert Einstein. In die brief zegt Einstein dat hij denkt dat de Duitsers bezig zijn met splitsing van uranium en zo “extreem sterke bommen” kunnen maken. Einstein kan het weten, want in 1932 zijn er al experimenten die het vrijkomen van energie bij splitsing aantonen. In 1933 moet Einstein door de jodenvervolging Duitsland ontvluchten. In 1938 is er het experiment van Otto Hahn en Fritz Strassman te Berlijn. Zij slagen…

Robert Beekman Van de week werd 84.000 euro neergeteld voor een haarlok van Che Guevara. Toegegeven, er zaten ook vingerafdrukken, wat landkaarten en foto’s van Che bij, maar toch mag dit een riante tegemoetkoming genoemd worden voor de 71-jarige man die zo slim was een dag voor de dood van Che een haarlokje af te knippen. Of althans, dat bewéért hij. Che Guevara. Een wereldberoemde foto van Alberto Korda. Alberto keek zoekend door zijn fotocamera de wereld in en opeens zag hij daar Che. Oog, hersenen, hand. Klik! Zo worden dus wereldberoemde foto’s geboren. Ernesto Guevara de la Serna. Revolutionair in hart en nieren. Geboren in Argentinië reisde hij door…

Charlie Chaplin en Samuel Reshevsky Robert Beekman Samuel Reshevsky, samen met Capablanca het grootste wonderkind aller tijden, stond bekend om zijn exhibities. Openingen bestuderen deed hij niet; schaken des te meer. Honderden simultaans gaf hij, meestal tegen amateurs. Eerst in Europa, later in Amerika. In de Verenigde Staten voegde hij daar een extra dimensie aan toe. Niet alleen de gemiddelde clubschaker moest eraan geloven. Ook landelijke beroemdheden. Heel slim bedacht door zijn ouders natuurlijk. Staat namelijk altijd wel leuk. Pers erbij, fotootje maken, geheid de volgende dag reclame in de krant. De ouders van Samuel namen hem gewoon mee naar de filmstudio’s en zo komen we dus grappige details te…

Bluf Robert Beekman Ooit, lang geleden, toen Kasparov nog wereldkampioen was, werd verslag gedaan van een post-mortem analyse van een partij van de wereldkampioen zelf. Iemand stelde een zet voor, waarop Kasparov uitriep: “U speelt bijna zo goed als Kamsky!” En gelijk begon hij onbedaarlijk te lachen, want niemand begreep zijn grapje. Feit was ook dat niemand de naam Kamsky kende, en dus bleef iedereen achter met de twijfel: was nu een goede zet voorgesteld of een slechte? Het antwoord op dit raadsel: een goede. Kasparov wist wel degelijk dat Kamsky een uitzonderlijk goed jeugdspeler was. En dan niet alleen als dertienjarig jeugdspeler, maar, en dat telt uiteindelijk zwaarder, ook…

In het zicht van de haven Robert Beekman De ongelooflijk spannende laatste ronde van Corus 2009 zal ons allen nog lang bijblijven. Door de afwezigheid van Topalov, Kramnik en Anand was er niemand die het toernooi domineerde en stonden zes spelers aan kop. Magnus Carlsen was één van hen. Hij moest met zwart winnen van Yue Wang. Op een gegeven moment hoort hij dat Karjakin – zijn generatiegenoot en collega-wonderkind – gewonnen heeft. Dat kan hij natuurlijk niet over zijn kant laten gaan! Hij moet winnen om medewinnaar van het toernooi te worden. Samen met Karjakin! In de diagram links heeft Carlsen net 60… Te1-e5 gedaan en nu doet Yue…

Onderschatting Robert Beekman Net als Aljechin en Nimzowitsch vluchtte Efim Bogoljubow (1889 – 1951) voor het communistische Sovjet-Unie naar Duitsland. Eeuwig bezorgd was hij. Bezorgd om zijn vrouw en twee kinderen, voor wie hij het ene na het andere schaaktoernooi afliep om geld binnen te halen. Twee keer streed hij tegen Aljechin om de wereldtitel. Twee keer verloor hij. Een groot schaker. Verblind door zijn eigen grootsheid. Want net als zoveel andere schakers grensde zijn zelfvertrouwen aan overmoed, wat de objectiviteit van zijn waarneming beperkte. Met uitzondering van Capablanca vond hij de rest maar middelmatige schakers. Niet voor niets staat hij bekend als de man die de volgende uitspraak deed:…

Play it again, Sam Robert Beekman December 1941. Frankrijk is net gevallen en vluchtelingen stromen Casablanca binnen, vluchtend voor Nazi-Duitsland, in de hoop van daar uit naar Amerika te vluchten. De film Casablanca, 1943, gaat erover. Humprey Bogart speelt daarin een de melancholieke en cynische Rick Blaine, die een onwaarschijnlijk luxe ogend café waar alleen onberispelijk chique geklede avant garde in verschijnt. Rick Blaine is het stereotype van de tough guy. “I stick my neck out for nobody”, zegt hij in de film. “I’m not fighting for anything any more except myself. I’m the only cause I’m interested in.” Ondertussen wordt de wereld verscheurd door één en al ellende en…