• Loper en haas

    Posted on februari 18, 2016 by in bouwmeester

    Hans Bouwmeester

    Lange-afstandlopers kennen een fenomeen, dat zij “de haas” noemen. Het is een atleet, die gelijk met hen van start gaat en het tempo bepaalt. Na korte tijd haakt de haas af en dan moet de meute het maar verder uitvechten.

    In de eindspelliteratuur zijn een aantal voorbeelden van zo’n haas te vinden. De posities die hier volgen, zien er heel eenvoudig uit, ze bevatten opmerkelijke finesses en tonen de schoonheid van het schaakspel op onovertroffen wijze aan.

    diabouwloper1

    Wit aan zet wint

    1.a7 Niet moeilijk te vinden. 1…Tg2+ De beste verdediging; na 1…Tg8 2.Lg3+! en 3.Lb8! wint wit gemakkelijk. 2.Kb1 Wit mag de toren niet op de a-lijn toelaten. Verder is 2.Kb3 fout wegens 2…Tg8 en nu faalt 3.Lg3+ op 3…Txg3 met schaak. 2…Tg1+ 3.Le1! Zijn tijd is gekomen. 3…Txe1+ 4.Kb2 Te2+ 5.Kb3 Te3+ 6.Kb4 Te4+ 7.Kb5 en wint.
    Deze prachtige miniatuur behoort tot de mooiste die de Nederlander Weenink gemaakt heeft.\
    .
    .
    .

    diabouwloper2

    Wit aan zet wint.

    Minstens zo mooi is de volgende studie van Mitrofanov en Gurgenidze. Wit wint met 1.a6 Ta1 De beste verdediging. Na 1…Tf8 2.a7 wint wit gemakkelijk 2.Lg1+! Alleen deze zet wint. Op 2.d7 is 2. ..Td1 afdoende. 2…Txg1 Anders 3.a7 en 4.d7 3.Kh8!! Een meedogenloze koningszet, die de zwarte toren machteloos maakt. 3…Th1+ 4.Kg8 Tg1+ 5.Kf8 Tf1+ 6.Ke8 en wint.
    .
    .
    .
    .

    diabouwloper3

    Wit aan zet wint.

    Een beroemde studie van Heuacker. De oplossing is fraai en behoeft geen commentaar. Wit wint met 1.La7! La1 2.Kb1 Lc3 3.Kc2 La1 4.Ld4!! Lxd4(!) 5.Kd3 Lb2 6.Ke4 en wint.

    .

    .

    .

    .

    .

    diabouwloper4

    Wit aan zet wint.

    Een studie van mijn betreurde vriend Jan Marwitz mag in deze serie niet ontbreken. In de zomer van 1943 volgde ik, als dertienjarige, voor het eerst een voordracht van hem over eindspelstudies. Het was liefde op het eerste gezicht en deze liefde heeft al 55 jaar stand gehouden.

    Wit wint: 1.Ld3! Hij moet in elk geval 1… Pe2+ verhinderen. De loper mag niet genomen worden, want in dat geval loopt de vrijpion door. De zwarte koning kan evenwel nog in het kwadraat komen. 1…Kb7 2.Lc4! De pointe van de vorige zet. Het paard is gevangen. 2…Kb6 Het heeft geen zin voor de pion te gaan staan. De witte koning neemt dan eerst g3 en vervolgens het paard. 3.Kg2 Kc5 4.Kxg3 Kxc4 Er is geen keus meer. Zwart heeft evenwel nog een venijnige verdediging in petto. 5.e6 Pe2+ Nu zijn er zeven(!) koningszetten mogelijk. Welke is de juiste? 6.Kh2!! Alleen deze zet wint, zoals een eenvoudig onderzoek leert.

    diabouwloper5

    Wit aan zet maakt remise.

    Deze positie komt voor in studies van Troitzki en Liboerkin. Wit kan op verrassende wijze tot remise komen.

    1.Lh3! Lc6 Dreigt te promoveren met schaak. De zaak lijkt hopeloos voor wit. 2.Lg2!! Lxg2 3.d7 h1D+ 4.Kd2!! Een fantastische stelling die remise is, want de witte pion dreigt met schaak te promoveren en is niet tegen te houden.

    .

    .

    .

    diabouwloper6

    Wit aan zet wint.

    Grootmeester Richard Réti was niet alleen een sterk speler. Hij was tevens een geniale componist, die de schaakwereld schitterende studies heeft nagelaten. Wit wint hier met 1.Lf5+! Niet 1.Lc6+? Kd6 2.Td4+ Ke5 3.Te4+ Kd6! 4.Txe3 e1D! 5.Txe1 pat! 1…Kd6 2.Td4+ Ke7! 3.Te4+ Kd8! De stelling lijkt remise, want na 4.Txe3 e1D 5.Txe1 is het wederom pat! Wie het fenomeen van de “haas” kent vindt de oplossing. 4.Ld7!! Deze loper moet eraf, want na 4…e1D 5.Lb5!! is het mat ondekbaar. 4…Kxd7 5.Txe3 en wint. De patstelling is opgeheven.

Comments are closed.